Ленин чокусу

1871–1928

1871-жыл – Алексей Федченконун экспедициясы тарабынан чокунун аймагы изилденген. Чоку Кауфмандын урматына аталган. 1928-жылы советтик-германиялык илимий экспедициянын катышуучулары тарабынан биринчи чыгуу жасалган: Ойген Аллвейн, Карл Вин, Эрвин Шнейдер. Анын жүрүшүндө чоку Лениндин урматына кайра аталган. 2006-жылы Тажикстан бул чокуну Ибн Синанын урматына кайра атаган.

1934

Биринчи советтик альпинисттер 1934-жылы Кызыл Армиянын спортчулары болуп, аларды Виталий жана Евгений Абалаковдор жетектеген. 1934-жылдын 8-сентябры – советтик альпинисттердин Липкин аскалары аркылуу өтүүчү маршрут боюнча Ленин чокусуна чыгышы: В. М. Абалаков, К. Чернуха жана И. Лукин. Стах Ганецкийдин буттары үшүк алгандыктан, Евгений Абалаков жана Анастасов ага жардам көрсөтүү үчүн артка кайтышкан.

Липкин аскалары

1937-жылы Р5 учагынын учкучу, майор Михаил Липкин альпинисттерге жүк жеткирип турган. Муздун бир бөлүгү учактын винтин бузуп салгандыктан, Липкин Ленин чокусунун алдындагы аскаларга 5200 м бийиктикте авариялык конуу жасаган жана өтө жогорку чеберчилик менен өзүн-өзү кармай билүүнү көрсөткөн. Учак конгон жердеги аскалар учкуч Липкиндин урматына аталган.

1960–2003

• 1960 – Ленин чокусундагы алгачкы кыргызстандыктар, 21 адамдан турган команда. Катышуучулар: А. В. Романов (жетекчи), Г. Ахсанов, В. Аксенов, А. Балинский, Г. Борисов, В. Буряк, П. Зайд, Р. Кадыров, А. Ковалев, Е. Колесников, В. Кочетов, С. Лавренченков, Г. Левенштейн, О. Ленгник, Г. Маматов, И. Науменко, А. Потехин, У. Сапалов, В. Тищенко, В. Фрейфельд, В. Цверкунов.
• 1967 – Ленин чокусуна биринчи жолу массалык альпиниада өткөрүлүп, ар түрдүү маршруттар боюнча 301 адам чокуга чыккан (анын ичинде 4 жаңы маршрут).
• 1968 – Ленин чокусунун капталдарына аба десанты түшүрүлгөн (46 адам). Парашютчуларды тосуп алууну 100гө жакын альпинист камсыз кылган. Секирик 6100 м жана 7100 м бийиктиктерде ишке ашкан. Десанттын төрт катышуучусу каза болгон.
• 1968 – Ленин чокусунан лыжа менен биринчи түшүү – В. Сулоев.
• 1974 – Эльвира Шатаеванын жетекчилигиндеги СССРдин аялдар курама командасынын трагедиялуу каза болушу.
• 1988 – Ленин чокусуна биринчи кышкы чыгуу. В. Хрищатый (жетекчи), С. Арсентьев, В. Балыбердин, В. Дедий, Ю. Моисеев, И. Тулаев.
• 1990 – Раздельная чокусунан түшкөн кар көчкү 5300 м бийиктиктеги лагерди жок кылып, 43 адам каза болгон.
• 2003 – Дмитрий Киселевдин командасынын Ленин чокусунун үстүнө парашюттук десант түшүрүшү.