Альпинизмдин кайра жандануусу
03 июнь 2026
Согуштан кийин альпинизмдин кайра жандануусунун чоң толкуну Советтик Кыргызстанды ар кайсы аймактарда камтыган.
Согуштан кийинки алгачкы жылдары альпинизм боюнча жаңы инструкторлорду даярдоо, чокуларды жана ашууларды классификациялоо зарылдыгы пайда болгон. Өлкөдө калк арасында альпинизмди жайылтуу иши башталган. Ушул максатта 1946-жылдын 20-январында Фрунзе шаарынан он лыжачы-альпинист 800 чакырымдык жүрүшкө чыккан. Апрель айында Ысык-Ата курортунда инструкторлор мектеби иштей баштаган. Аны согуштан кийинки алгачкы 15 альпинизм инструктору бүтүргөн. Алар Конев (4150 м) жана Эмгек резервдери (3900 м) чокуларына биринчи чыгышкан. 30-августта IV республикалык альпиниада өткөрүлгөн. Согуштан кийинки биринчи жылы I жана II татаалдык категориясындагы 20 чыгуу жасалган, анын ичинде 15 жаңы чокуга биринчи чыгуу болгон. Кийинки 1947-жылы чыгуулардын саны 52ге жетип, алардын 35и биринчи чыгуу болгон.
Согуштан кийин альпинизмдин кайра жандануусунун чоң толкуну Советтик Кыргызстанды ар кайсы аймактарда камтыган. Чүй, Ысык-Көл жана Ош облустарында инструкторлор мектептери жана альпинисттик клубдар түзүлгөн. Ош секциясынын ачылышы 1947-жылы болгон. Уюштуруучулар: Б. Маречек, В. Фрейфельд, И. Науменко. Пржевальск секциясынын жетекчиси Рудольф Маречек болгон.
Владимир Рацектин тарбиялануучулары: В. Кочетов, А. Тустукбаев, Е. Слепухин, А. Лаптев, П. Садовниченко, С. Адаманов, В. Айзин, В. Шишкин республикада альпинизмди жана аскага чыгууну мындан ары өнүктүрүү ишин улантышкан. Ош шаарында Рацектин демилгеси менен жүзгө жакын спортчудан турган спорттук тоо-аткычтар ротасы (аскер бөлүгү № 77701) түзүлүп, анда системалуу түрдө тоо жана лыжа даярдыгы жүргүзүлгөн. Республиканын көптөгөн альпинист-спортчулары ушул ротанын курамында катталган.