1990–2000-жылдардагы альпинизм

СССРдин акыркы жылдарында «Ала-Арча» окуу бөлүмүнүн башчысы Анатолий Родиков («Гусар»), «Ала-Арча» көзөмөл-куткаруу пунктунун улук нускоочусу Дмитрий Греков болгон. Бул мезгилде «Ала-Арча» СССРде чокуларды багынтуу саны боюнча биринчи орунду ээлеп турган (ар бир сменада 300 адамдан). Татаал каттамдардагы ылдамдык боюнча рекорддор коюлган (Эркин Корея, Таажы, Семенов-Тяньшанский ж.б. чокуларда). Биринчи жолу Эркин Корея (6Б) чокусуна кышкы каттам жасалган.

Кыргызстандын альпинисттери Д. Греков, А. Ручкин, О. Тураев Казакстандын аскага чыгуу жана альпинизм курсу борборунун командасынын курамына кирген (Эрванд Ильинскийдин жетекчилигинде). Дмитрий Греков жана Михаил Михайлов 1995-жылы Казак экспедициясынын курамында Манаслу чокусуна (8163 м) чыгып, 7800 метрге чейин көтөрүлгөн. 1997-жылы алар Эверестке чыгууда Казакстандык экспедициянын курамында катышкан. Дмитрий Греков Эверестти багындырган биринчи кыргызстандык болгон. М. Михайлов 8300 м бийиктикке жетип, ооруп жаткан Ш. Гатаулинди коштоп түшүү үчүн артка кайтууга аргасыз болот.

СССР кулагандан кийин кыргыз альпинизми 1997-жылы кайрадан жанданган. 1999-жылы Д. Греков жана А. Губаев «Ак илбирс» наамын алуу үчүн ченемдерди аткарган. 2001-жылы Александр Губаевдин экспедициясы Кыргызстандагы акыркы багынбаган алты миң метр бийиктиктеги Корумду чокусун (6613 м) багындырат. 2004-жылы Михаил Михайлов жана Александр Ручкин россиялык команданын курамында Жанна чокусуна чыгып (7710 м, Непал), «Алтын муз жаргыч» жогорку альпинизм сыйлыгына татыктуу болгон (экспедиция 21-кылымдын 100 мыкты чокуларды багынтуулар тизмесине кирген). Ошол эле жылы Александр Губаев К2 чокусуна (8611 м) биринчи кыргызстандык болуп чыгып, тилекке каршы андан кайтып келген эмес.

Кыргызстандын альпинизми жаңы ысымдар жана жаңы чокуларды багынтуулар менен толукталды. 2010-жылы Анастасия Черемных Кыргызстан аялдарынын арасында биринчи «Ак илбирс» болгон, ал эми 2011-жылы үч альпинист Сергей Селиверстов («Кышкы ак илбирс» долбоорунун демилгечиси), Керим Актаев, Артур Усманов биринчи «Кышкы ак илбирс» болушкан. 2012-жылы Сергей Селиверстов менен Андрей Пучинин кыргызстандыктар арасында биринчи болуп сегиз миң метр бийиктиктеги тоого кычкылтексиз чыккан (Чо-Ойю, 8201 м).